Typy łączników elektrycznych – praktyczny przewodnik do domu

Budowa łącznika – co znajduje się w środku?

Każdy łącznik, niezależnie od typu, składa się z kilku podstawowych elementów. Najważniejszym z nich jest mechanizm łączeniowy, który odpowiada za fizyczne otwieranie i zamykanie obwodu elektrycznego. To właśnie on decyduje o tym, czy prąd płynie do odbiornika.

Kolejnym istotnym elementem są zaciski przyłączeniowe, do których podłącza się przewody instalacyjne. Odpowiednie ich zamocowanie zapewnia bezpieczne i stabilne działanie całego układu. Całość zamyka obudowa mechanizmu oraz klawisz lub przycisk, czyli część widoczna dla użytkownika.

Po lewej zdjęcie wnętrza łącznika. 

Łącznik pojedynczy – podstawowe sterowanie światłem

Łącznik pojedynczy to najprostszy i najczęściej stosowany typ łącznika elektrycznego. Umożliwia on sterowanie jednym obwodem oświetleniowym z jednego miejsca. Najczęściej spotkasz go w pomieszczeniach, gdzie jedno źródło światła w zupełności wystarcza.

Stosuje się go przede wszystkim w sypialniach, łazienkach, spiżarniach oraz małych pomieszczeniach gospodarczych, gdzie nie ma potrzeby rozbudowanego sterowania oświetleniem. Jego zaletą jest prostota, niezawodność oraz łatwy montaż.

Łącznik świecznikowy/podwójny – dwa obwody w jednym miejscu

Łącznik podwójny pozwala na sterowanie dwoma niezależnymi obwodami z jednego punktu. Najczęściej posiada dwa klawisze, dzięki czemu użytkownik może osobno włączać i wyłączać różne źródła światła.

Tego typu łącznik sprawdza się doskonale w kuchniach, salonach oraz większych pomieszczeniach, gdzie występuje oświetlenie główne oraz dodatkowe, na przykład punktowe lub dekoracyjne. Dzięki niemu zwiększasz funkcjonalność instalacji bez konieczności montażu dodatkowych włączników.

Łącznik schodowy – wygoda w komunikacji

Łącznik schodowy umożliwia sterowanie jednym obwodem oświetleniowym z dwóch różnych miejsc. To rozwiązanie niezwykle praktyczne, zwłaszcza w ciągach komunikacyjnych.

Stosuje się go głównie na klatkach schodowych, w korytarzach oraz sypialniach, gdzie jedno światło można włączać przy wejściu, a wyłączać przy wyjściu. Dzięki temu zwiększa się komfort użytkowania i bezpieczeństwo domowników.

Łącznik krzyżowy – sterowanie światłem z trzech i więcej miejsc

Łącznik krzyżowy stosujesz wtedy, gdy chcesz sterować jednym obwodem oświetleniowym z więcej niż dwóch miejsc, czyli np. z trzech, czterech lub nawet większej liczby punktów. To rozwiązanie rozszerza możliwości instalacji schodowej, dlatego w praktyce łącznik krzyżowy zawsze pracuje w układzie z łącznikami schodowymi (nigdy osobno).

Działa to w prosty sposób:

• na początku obwodu montujesz pierwszy łącznik schodowy,
• na końcu obwodu montujesz drugi łącznik schodowy,
• natomiast pomiędzy nimi możesz dodać jeden lub kilka łączników krzyżowych.

Dzięki temu możesz zapalić światło w jednym miejscu, a potem je zgasić z zupełnie innego punktu. Łącznik krzyżowy może być przydatny: w bardzo długich korytarzach (np. wejście, środek i koniec korytarza), na klatkach schodowych (parter, półpiętro, piętro).

Łącznik dzwonkowy – chwilowe załączanie obwodu

Łącznik dzwonkowy działa na zasadzie chwilowego zamknięcia obwodu, co oznacza, że prąd płynie tylko w momencie naciskania przycisku. Najczęściej wykorzystuje się go do obsługi dzwonków drzwiowych lub domofonów.

Spotkasz go przede wszystkim przy drzwiach wejściowych, furtkach oraz bramach, gdzie krótkotrwały impuls jest wystarczający do uruchomienia urządzenia.

Łącznik żaluzjowy – sterowanie roletami i żaluzjami

Łącznik żaluzjowy służy do sterowania silnikami rolet, żaluzji, markiz lub dzwonków. Zazwyczaj posiada dwa przyciski – jeden do podnoszenia, drugi do opuszczania osłon.

Łącznik żaluzjowy może występować pod dwoma typami: zwiernym (monostabilnym) i niezwiernym (bistabilnym). Łącznik zwierny działa chwilowo, czyli podaje sygnał tylko wtedy, gdy trzymasz klawisz wciśnięty. Kiedy puścisz przycisk, łącznik wraca do pozycji wyjściowej, a mechanizm działania zatrzymuje się. Łącznik niezwierny działa „na stałe”, ponieważ po wciśnięciu jednego klawisza pozostaje on w danej pozycji. Oznacza to, że roleta może pracować w górę lub w dół bez konieczności trzymania klawisza, aż do momentu przełączenia na drugą stronę lub zatrzymania.

Najczęściej montuje się go w salonach, sypialniach oraz biurach, gdzie coraz częściej stosuje się elektryczne systemy osłon okiennych. To rozwiązanie znacząco podnosi komfort codziennego użytkowania.